Tag: Moestuin – Vegetable Garden

Voorbij | Over

(to English text)

Gisteren en eergisteren werden we hier in de Zuiderkempen al verrast met een laagje poedersuiker-rijp op het gras…
Maar die grondvorst was niet meer dan dat: een diepvrieslaagje in de centimeters vlak boven de grond, terwijl het hogerop toch nog netjes boven het nulpunt bleef.

end of summer

Maar vannacht was het dus ‘The Real Thing’. Om 8.00 waren de autoruiten goed bevroren, en rond 9.00 was er op een rozenstruik in de voortuin op een hoogte van 1 tot 1.5 m nog steeds rijp op de takken te zien.
En voor de moestuin betekent het ook het einde van een aantal planten.
De courgetten zijn niet meer… De pompoenen laten hun blad slap hangen, en ook de olijfkomkommer heeft de genadeslag gehad. Zelfs in de serre was het voor een paar tomaten vannacht duidelijk te koud.
’t Is weer voorbij die mooie zomer,
Die zomer die in september pas begon…

It’s really over now…

Friday and yesterday, we were greeted in the morning by a tiny layer of hoarfrost on the lawn. But is was nothing more than a bit of ‘groundfrost’.
However, last night it was ‘the real thing’. At 8.00 AM the windshield of our car was frozen, and at 9.00 AM you could still see some frost on the upper leaves of a roseshrub in the front yard.
And of course, in the vegetable garden some plants are gone now for good…
No zucchine anymore… The foliage of the squashes looks like sad umbrellas, and the achoccha also got the final blow.
Even in the greenhouse it has been just a little bit too cold for some of the tomatoes.
Summer is over… and in started only in September!

Plantlabels II

(English translation below)

Door omstandigheden heb ik vandaag helemaal geen tijd voor een lang bericht met foto, maar toevallig viel mij oog daarnet op een blogberichtje over plantenlabels, dat een uitgebreide aanvulling vormt op mijn stukje van vorige week over plantenlabels.
‘A blog called Fuggles’ had het een paar weken geleden al over allerhande plantenlabels, en jawel hoor, de vorige week door the666bbq genoemde luxaflex was er ook bij. MissFuggles geeft bovendien links naar een heleboel stukjes over plantenlabels op andere blogs. Als je daarmee geen ideeën opdoet, dan weet ik het niet…
Morgen ben ik er weer met een ‘normaal’ berichtje.

MissFuggles on Plantlabels

Circumstances don’t allow me to publish my usual (longer) post with accompanying picture(s) today, but fortunately, I just discovered a blogpost that makes a very good addition to my last week’s post about plantlabels.
A few weeks ago ‘A blog called Fuggles’ already published a post about plantlabels, and indeed, the venetian blinds the666bbq was talking about in the comments on my post are mentioned too ;-).
MissFuggles also gives a whole list of links to other bloggers’ posts about plantlabels, so I’m sure you’ll find at least some bright ideas.
Enjoy MissFuggles’ post, and tomorrow I’ll be back to normal…

Op ’t einde van de winter – In the last days of winter

(to English translation)

Laatste winterprei - Last leeks
Laatste winterprei - Last leeks
Onze moestuin is jaar na jaar gegroeid, en afgelopen zomer begon hij zo stilaan volwassen afmetingen te krijgen.

We hebben dan ook vanaf mei tot in oktober nauwelijks groenten gekocht, en zelfs nu – aan het eind van de winter – is de voorraad nog net niet helemaal op.

In de kelder liggen – enigszins verloren in de veel te grote kisten – de allerlaatste aardappeltjes. Dinsdag heb ik de laatste die nog een behoorlijke afmeting hadden gebruikt voor de maaltijd. De mini-exemplaren die nu nog overblijven zouden we willen gebruiken als pootgoed.
Lees verder “Op ’t einde van de winter – In the last days of winter”

En nog steeds oogsten – Knolcapucientjes

Nieuwe oogst... KnolcapucientjesDini schreef er in september al over, en Yo is er naar op zoek… En ik heb er gisteren een bakje geoogst! (Ja hoor Yo, er komen er een paar jouw kant op.)
Ja, ik heb het over knolcapucientjes (Tropaeolum tuberosum), ook wel ‘mashua’ genoemd. Van Dini leerde ik dat de knol al bij de Inca’s als voedsel gebruikt werd.

Lees verder “En nog steeds oogsten – Knolcapucientjes”

Een kindvriendelijke tuin: snoepen!

Dit bericht is deel 2 van 4 in de reeks Een kindvriendelijke tuin

In deze wil ik opnieuw even verdergaan op hoe ik een tuin zie waarin kinderen graag leven…

In mijn vorig artikeltje over kindvriendelijke tuinen had ik het al over bessenstruiken als ‘coulisse’ waarachter de kinderen zich deels aan het alziend moederlijk (of vaderlijk) oog kunnen onttrekken.
Bovendien helpen die bessenstruiken ‘snoepplekjes’ creëren, hun privé-luilekkerland waar het snoep letterlijk aan de bomen groeit.

Bessenstruiken dus, een rode aalbes voor de kleur, een witte aalbes omdat die eigenlijk net een tikkeltje lekkerder zijn, eventueel een (stekelloze!) braam, of een jostabes of een loganberry.

Maar daarmee moet het nog echt niet ophouden: helemaal leuk wordt het met hier en daar wat wilde aardbeitjes. Als je wat meer plaats hebt, kan er wellicht hier of daar ook een appel- of ander fruitboompje bij, desnoods een ‘ballerina’-vorm.

Lees verder “Een kindvriendelijke tuin: snoepen!”

De geschiedenis van de boerentuin… (I) De Romeinen

Dit bericht is deel 1 van 5 in de reeks De geschiedenis van de boerentuin

Tja, het blog-animo wil maar niet terugkomen… Ik heb nu echt helemaal niet meer het excuus dat ik nog zo verschrikkelijk in vakantiestemming ben. Druk, ja dat geldt nog steeds, maar dat geldt volgens mij tegenwoordig voor (bijna) iedereen.
Druk met andere dingen, ja, dat is misschien nog het eerlijkste… Ik ben weer intensiever aan het handwerken de laatste tijd (patchwork en quilten), en heb weer regelmatiger een boek ter hand genomen.

De laatste weken hebben ik wat gelezen in ‘Der Bauerngarten im Wandel der Zeiten’ van Dr. Eleonore Hohenberger. Ik kocht het boekje in het begin van de zomer, en het was de luttele vier Euro nog wat die ik ervoor betaalde echt wel waard.

De auteur beschrijft in een goeie 50 bladzijden hoe de boerentuinen zich in Europa ontwikkeld hebben doorheen de jaren heen.
In Midden- en West-Europa was er hooguit sprake van een beetje akkerbouw toen in China, India, het Midden-Oosten maar ook in Griekenland en Rome al sprake was van een duidelijke tuincultuur. In de eerste eeuw na Christus spotte de Romeinse schrijver Tacitus zelfs met de armzalige tuintjes van de Germanen en de Galliërs, waar behalve wat kool, rapen, wat schrale (wilde) peentjes en peulvruchten nauwelijks iets groeide. Inderdaad was er in de oorspronkelijke flora van onze contreien weinig te vinden dat als groente te telen viel, al voorzag de natuur het dieet wel rijkelijk van fruit: uit archeologische vondsten blijkt dat bessen van sleedoorn en meidoorn, inheemse vogelkers, wilde appels en peren, hazel- en beukenootjes in grote hoeveelheden verzameld werden. (Planten als veldsla werden pas vanaf de late middeleeuwen aan het dieet toegevoegd.)
Maar al gauw nadat de Romeinen onze streken hadden veroverd en ze her en der hun villa’s bouwden, legden ze er de eerste tuinen aan met zuiderse planten. Al gauw werd er tot in het zuiden van Zweden aan wijnbouw gedaan, waaruit je al kan afleiden dat er in die periode hier een warmer klimaat heerste dan nu.
Een aantal planten die we nu als inheems beschouwen, werden rondom het begin van onze tijdrekening door de Romeinen in onze streken ingevoerd, waaronder bijvoorbeeld verfplanten als de wede (Isatis tinctoria) en de wouw (Reseda luteola), maar ook groenten als tuinkers, looksoorten, rammenas… Plinius de oudere schreef over die knollen:

De rammenas verlangt een losse, vochtige bodem, heeft geen bemesting nodig en is met wat strooisel tevreden. In koudere klimaten gedijt de plant zo goed, dat ze in Germanië zo groot als een babyhoofdje worden.

Jawel hoor! blijkbaar maakte de Romeinen dus ook al gebruik van mulch!
Andere nieuwe groentensoorten die in onze contreien geïntroduceerd werden, waren selder, rapen en enkele koolsoorten.
Ik was heel verbaasd in het boekje te lezen dat ook amarant in die periode in onze streken werd ingevoerd. Tot nu toe dacht ik, dat amarant een van oorsprong Zuid-Amerikaans plantengeslacht was. Maar inderdaad, de ‘Amarant’ uit het Duitse boekje is Amaranthus lividus (syn. Amaranthus blitum), in het Nederlands kleine Majer, in het Duits ‘Gemüse-Amarant’, en die plant komt hier inderdaad al sinds de oudheid voor. Oorspronkelijk werd de plant als groente geteeld, maar is uit de tuinen ontsnapt en verwilderd.
Peulvruchten, waaronder linzen, tuinbonen en vooral erwten, werden al langer voor de Romeinse invallen gekweekt, en bleven belangrijk als bron van koolhydraten en in mindere mate van eiwitten (dat vooral uit vlees werd gehaald). Op de aardappel moest immers nog anderhalf millenium gewacht worden…
Kruiden als look, dille, koriander, bonenkruid en tijm kwamen als smaakverbeteraars de al lang bekende karwei vervoegen.

Ook heel wat fruitsoorten werden hier onder de Romeinse overheersing ingevoerd. In die periode waren al acht appelvariëteiten bekend, zeventien peren, drie soorten kweeën, enkele pruimen en verschillende soorten kersen, zowel rode, met een zacht schilletje, als witte, die door hun harder velletje beter tegen vervoer bestand waren, als bonte variëteiten.
Er is weinig bekend over de geneeskruiden die in die tijd in de tuinen werden aangeplant. We weten dat hondsdraf een bekend kruid was, dat gebruikt werd bij de behandeling van wonden, en ook het duizendblad werd toegepast omwille van zijn bloedstillende eigenschappen. Allicht was er nog heel wat kennis voorhanden over andere kruiden, maar op dit ogenblik weten we daar helaas weinig over.

Nadat de Romeinen verdreven waren, was er waarschijnlijk een verval in de tuinkultuur hier ten lande…
Pas vanaf ongeveer de vijfde eeuw van onze tijdrekening zien we een belangrijke nieuwe invloed opduiken…

Moestuinieren

Suikererwtjes

Nadat ik Johans Braindump gisteren had gelezen, was ik eigenlijk toch wel wat verbaasd: zijn ervaring dat moestuinieren door veel leeftijdgenoten als ‘not-done’, als compleet uit de mode, als bezigheidstherapie voor 70-plussers wordt gezien, verwonderde me toch wel….

Is er hier dan toch een ‘generatiekloof’ aan het werk? Zowel in onze vriendenkring, als bij kennissen en collega’s is mijn ervaring dat de eigen moestuin ‘goed’ ligt… Vrienden met wie we zaaigoed en teeltervaringen uitwisselen, collega’s die blij zijn dat ze de tomatenplantjes die zoonlief weer eens in veel te grote getale had voorgezaaid kunnen overnemen, of andere collega’s die hopen dat onze oogst wat te overvloedig was, en dat het te veel gul wordt uitgedeeld – want iedereen is het er over eens: zelf gezaaid en zelf vertroeteld en zelf geoogst, dat smaakt toch altijd net dat beetje beter, zelfs als de koolbladeren hier en daar een hapje missen (want de al te opdringerige eenden van de buurman laten zich niet buitenhouden), of wanneer er een tikkeltje zand tussen de sla knarst.

Lees verder “Moestuinieren”