Categorie: Inheemse planten – Natives

Verrijzenis

Verrijzenis

Als we denken aan extreme weersomstandigheden in 2018, dan is het waarschijnlijk in de eerste plaats die warme en vooral droge zomer waar we aan denken.
Maar er was ook de winter… Eerst maandenlang zacht, waardoor we ons begin februari al op de drempel van het voorjaar waanden, en dan – toen niemand nog vorst verwachtte – plots die polaire vortex die eind februari, begin maart zelfs voor ijsdagen zorgde.  
En dat heeft onze wilde marjolein geweten…

Verrijzenis

En laat die plant nu een glansrol vervullen in de border die – ongepland maar zeer gewenst – onze vlinderborder werd.
Maar na die vorstperiode aan het eind van de winter liet de plant zich daar niet meer zien.  Wel in een smal bordertje vlak bij de keukendeur (vlak tegen een altijd zonbeschenen zuidermuur), en ook op ‘de Slinger’, maar niet dus in de vlinderborder.

Er zou dus vervanging moeten komen… 
Alleen, door omstandigheden (een hele droge zomer die niet optimaal was voor nieuwe aanplant om er maar één te noemen) kwam het er niet van iets anders aan te planten.  En dus ging dat voorste strookje van de vlinderborder opnieuw onbeplant het najaar en de winter in.

En toen…

Fast forward naar de eerste wiedbeurt van het nieuwe tuinseizoen.  Was het een gevolg van de droge zomer, dat de Vogelmuur deze winter overal veel massaler was gaan groeien en halve borders onder een dikke deken bedekte?
Wat er ook van zijn, onder dat dekentje van Muur, wachtte mij een mooie verrassing:

Origanum vulgare – Wilde marjolein

Overal waar tot twee jaar geleden Wilde marjolein groeide, komt die nu terug boven.  En het gaat niet om nieuwe kiemplantjes, maar om het terug opschieten van wat de hele vorige zomer dood leek.

En is dat niet de essentie van Pasen, Ostara, Easter? Dat wat dood leek terug tot leven komt…!

 

Onder de Beuk in Maart

Onder de Beuk in Maart

Dit bericht is deel 3 van 5 in de reeks Onder de Beuk

Ja, in maart…
Een maand waarin je tegen beter weten in toch hoopt dat het echt lente-achtig wordt in de tuin…
Een maand waarin je een week met griep en koorts binnenshuis (en vanachter de computer weg) blijft…
Een maand waarin alles in de tuin zo traag, zo tergend traag verandert… Lees verder “Onder de Beuk in Maart”

Nog 10 dagen!

Nog 10 dagen!

Toen ik vrijdag van mijn werk terugkwam, zag ik plots dat ‘die ene sleedoorn’ in bloei stond. En dus wist ik, dat ten laatste over een kleine twee weken ook onze sleedoorns zullen bloeien.
Want in onze tuin zijn de sleedoorns altijd rijkelijk laat.

Prunus spinosa | Sleedoorn

Toen we 20 jaar geleden een allereerste voorzichtig begin maakten aan de aanleg van onze tuin, kochten we ‘inheems bosplantsoen’ bij wat toen nog ‘het Eikenproject’ heette, en wat tegenwoordig in iets gewijzigde vorm overal ten lande als ‘haagplantactie’ wordt georganiseerd. Het Eikenproject garandeerde dat hun plantgoed allemaal van gegarandeerd inheemse origine zou zijn, en de late bloeitijd van onze sleedoorns lijkt dat te bewijzen.
Sleedoorn, Prunus spinosa, is natuurlijk een inheemse struik, maar heel veel sleedoorns die de afgelopen decennia zijn aangeplant, zijn afkomstig van plantgoed uit Oost-Europa.
En natuurlijk blijft dat ‘dezelfde soort’, maar de genetische make-up is toch net een tikkeltje verschillend, en daardoor bloeien de ‘Oost-Europese’ sleedoorns gemiddeld veertien dagen vroeger dan de inheemse, en ook hun blad ontvouwt zich eerder.

Prunus spinoza | Sleedoorn

En eerlijk gezegd, hier in de Kempen is dat niet zo’n probleem. De zeldzame sleedoornpage komt hier immers niet voor (hoewel, hoewel… Testelt is hemelsbreed niet zo heel ver van hier, en daar wordt die toch met enige regelmaat gesignaleerd, leert mij waarnemingen.be). Dat vlindertje legt zijn eitjes inderdaad op de sleedoorn, en het uitkomen van de eieren is zo getimed, dat de jonge rupsen zich kunnen voeden met het pas ontloken jonge blad. Op een ‘Oost-Europese sleedoorn’ komen de eitjes vaak pas uit als het blad al wat te oud, en dus te taai is.

Maar terug naar onze sleedoorns…
Ik ben gisteren gaan controleren hoe ze er bij stonden… en inderdaad, de knoppen zijn aan het zwellen! hier en daar zijn er al een paar knopjes die voorzichtig open gaan.
En als de sleedoorn bloeit op al zijn dorens, dan is de lente echt daar!

(en nu ik dat stukje waar ik hierboven naar link opnieuw bekijk, zie ik dat de voorsprong die de natuur een paar maand geleden had, alweer verdwenen is: in 2008 schreef ik op 8 maart dat de sleedoorn ‘eindelijk’ bloeide…)

Prunus spinosa | Sleedoorn

Bosaardbei en Muskaataardbei

Her en der in de tuin hebben we bosaardbeitjes staan, en die vervullen vooral de rol van bodembedekker. (Lees: ze breiden zich sneller uit dan we ze kunnen wegwieden, dus maken we van de nood een deugd.)
En natuurlijk snoepen we ook van de vruchtjes, maar ze zijn zo klein dat je heel lang moet plukken voor je genoeg hebt voor bijvoorbeeld een ‘Coupe fraises’.
Maar dit jaar doen zowel de (gewone) Bosaardbei als de Grote Bosaardbei wel geweldig hun best.
Ligt het aan het koele voorjaar? Of aan de droogte? Feit is, dat de grootste bosaardbeitjes het formaat hebben van een kleine ‘cultuuraardbei’ (waarvan er ook een paar in de schaal liggen).

Fragaria vesca, Fragaria moschata
Kleine en grote bosaardbeitjes, en een paar ‘gewone’.

Lees verder “Bosaardbei en Muskaataardbei”

Ratelaar – Na Jaren de langverhoopte Update!

Dit bericht is deel 5 van 6 in de reeks Het Ratelaar-experiment

De ouwe getrouwen van dit blogje herinneren zich wellicht het blogreeksje over mijn Ratelaar-experiment.

Grote Ratelaar - Rhinanthus angustifolius
Grote Ratelaar – Rhinanthus angustifolius
In een poging om de grassen in de bloemenweide wat te onderdrukken – en dan vooral die vermaledijde Gestreepte Witbol, doe ik al jarenlang pogingen om Ratelaar tussen het gras te introduceren.

Tot vorig voorjaar waren al die pogingen vergeefs. Maar vorig jaar, nadat ik in het najaar een dikke briefomslag vol zaden uit de Biodiverse tuin had uitgestrooid, ontdekte ik één klein plantje.
Was er dat niet geweest, dan had ik verdere pogingen wellicht opgegeven. Maar dat bescheiden succesje was net voldoende om me voor te nemen nog één poging te wagen.

Vorige zomer verzamelden we een beetje zaad tijdens een weekendje aan de kust en zaaiden dat meteen in de tuin uit. (Ik ga er gemakshalve van uit dat moeder natuur het best weet wanneer het goed moment om te zaaien daar is, en dat de plant er daarom voor zorgt precies op het goede moment de zaden af te laten rijpen.)
En toen ik ging zaaien dacht ik plots aan iets wat ik las in ‘Making a Wildflower Meadow‘ van Pam Lewis. Na een aantal vergeefse pogingen om ratelaar te zaaien was die in de bloemenweide van Sticky Wicket toch een keer ontkiemd. Niet op een plek waar het gras erg krachtig groeide, maar wel op een wildwissel die doorheen de weide liep, en waar dus een veel armere plantengroei te zien was.
Een wildwissel loopt er niet door die postzegel van een bloemenweide, maar wel een, tja, zeg maar AnneTanne-wissel. Door dag na dag hetzelfde loopje door de weide te lopen creëer ik in de loop van de zomer een paadje. En in het vochtigste deel van de weide heb ik wat Ratelaar gezaaid, op en rond dat paadje.

Jullie hebben al lang begrepen dat ik dit stukje nooit zou hebben geschreven als mijn laatste poging geen succes had gehad. (Of zouden het nakomelingen zijn van het zaaisel uit de biodiverse tuin? Een jaar te laat ontkiemd, of nakomelingen van die allereerste bloeier?)

Grote Ratelaar - Rhinanthus angustifolius
Grote Ratelaar – Rhinanthus angustifolius
Een week voor de Ecotuindag heb ik de bloemenweide gemaaid. Ik durfde niet langer wachten, met een fors onweer voorspeld in de loop van de week, en gestreepte witbol die al ‘ver heen’ was. Alleen een toef margrieten wilde ik laten staan om te tonen dat er écht wel een boel bloemen in de weide bloeiden.
Maar voor ik met de zeis ten strijde trok, ging ik in het laagste deel van de weide kijken of de kievitsbloemen al ver genoeg waren afgerijpt. En het was toen dat ik plots merkte dat daar – precies waar vorig jaar mijn wandelpaadje lag en over een lengte van een meter of twee – een paar tientallen ratelaar-planten stonden.

De zeis werd dus voor dat stukje even terzijde gelegd, en met een sikkeltje heb ik de witbol tussen de bloeiende planten weggemaaid.

Doordat de bezoekers van onze tuin afgelopen zondag de gemaaide weide een ideale fietsenstalling leken te vinden, is er wel één plant gesneuveld, maar gelukkig staan er nog een heleboel die – dat hopen we tenminste – ons in de komende jaren nakomelingen gaan bezorgen…

Zonne-bloemen | Pinteressant?

En zelfs als er regenachtig en wisselvallig weer voorspeld is, wil het wel eens meevallen!
De zon lokte me al vroeg naar buiten vanmorgen, en nadat ik de ramen van de serre eens een grondige schrobbeurt heb gegeven (daar valt nu echt wel een paar lux meer naar binnen) heb ik een rondje door de tuin gemaakt, op zoek naar voorjaarsbloeiers.

Het speenkruid bloeit intussen al op alle plekken in de tuin: onder het hazelarenbosje, onder de beuken en in het bos.

Voorjaarsbloeiers: Ranunculus ficaria subsp. bulbifera | Speenkruid

Ik vind het contrast tussen de bijna transparante en de blinkend-opake delen van die bloemblaadjes zo mooi!

Het heeft jaren geduurd voor de bosanemoontjes echt ‘wilden’ in mijn tuin, Lees verder “Zonne-bloemen | Pinteressant?”

Bieslook!

Ondanks de vrieskou, ondanks de sneeuw van de voorbije dagen…
Vorig weekend speurde ik er nog vergeefs naar, naar de eerste sprietjes bieslook.
Toen ik vanmorgen even een vluchtige blik wierp op waar altijd de bieslook groeit, verwachte ik alleen maar blaadjes van de bosaardbe, en afgevallen herfstblad te zien.
Maar niks hoor…
De soep kreeg vanmiddag een garnituur van de eerste sprietjes bieslook!

Allium schoenoprassum | Bieslook

En vermits het tegenwoordig bon ton is, om wilde kruiden te verkiezen boven gekweekte, kan je met een gerust geweten in elk gezelschap verkondigen dat je vind dat bieslook van alle inheemse Alliums toch wel de meest verfijnde smaak heeft.
Want inderdaad, Bieslook is zo bekend als keukenkruid, dat we bijna vergeten dat het een inheemse wilde plant is. De meeste bieslook die je buiten tuinen vindt, is weliswaar afkomstig uit tuinen. Lees verder “Bieslook!”

Nu is het zeker: de lente komt!

Krokussen en sneeuwklokjes, da’s allemaal mooi en aardig, maar voor mij blijven dat winterbloeiers.
Het eerste bloempje dat écht de lente aankondigt, blijft voor mij het speenkruid.

Ranunculus ficaria subsp. bulbifer | Speenkruid

Ik dacht echter dat dat nog altijd zijn knoppen stijf gesloten hield…
Maar dat was buiten de zon gerekend! Onder de beuken, waar het speenkruid het overvloedigst staat, zijn nog geen gele sterretjes te zien… En in het bos, lijkt het zelfs grotendeels verdwenen…
Lees verder “Nu is het zeker: de lente komt!”

Bloemen – Een Lijstje voor de Lente

Eigenlijk stond dit lijstje klaar om gepubliceerd te worden vrijdag dus. De bloemen die bloeiden op de eerste dag van de metereologische lente…
Maar de problemen met mijn website zorgden ervoor dat alle berichten die ik na de overstap naar een andere hostingprovider in het virtuele niets verdwenen waren.
bloemen ♀ en ♂ van Corylus avellana - Gewone hazelaarDe reeds gepubliceerde kon ik recupereren, maar de kladjes niet…

Een lijstje van bloeiende bloemen en planten op 1 maart dus…
Dat heb ik in het verleden al vaker gedaan, en het is verrassend om te zien hoe verschillende die lijstjes zijn:
In 2010 was het een koude winter, en de ‘oogst’ op 1 maart viel toen erg tegen… Behalve verschillende soorten krokus en sneeuwklokje was er nog niet veel van bloei te zien in de tuin.
Precies 5 jaar geleden daarentegen, was het lijstje gevoelig langer. Toen bloeiden er al een paar soorten narcissen, en bloesemden de kerspruim en de mirabel. Trouwens, op 1 februari 2008 noteerde ik al groot hoefblad, tuinjudaspenning…

Maar terug naar 2013…
Lees verder “Bloemen – Een Lijstje voor de Lente”