Kruiden kweken in de schaduw

Pulmonaria angustifolia | smalbladig longkruidMin of meer toevallig kwam ik, al blogsurfend, terecht op een Zuid-Afrikaanse blog over kruiden, Timeless Herb Secrets.
In Zuid-Afrika zit men nu natuurlijk volop in het groeiseizoen, en in één van de meest recente artikels heeft Didi Hoffman het over het kweken van kruiden in de schaduw.

Zonne-kruiden in de schaduw?

Ik verwachtte een enthousiaste opsomming te lezen van de verschillende kruiden die het in de schaduw zelfs beter doen dan in volle zon, maar niets van dat. Het artikel noemde weliswaar geen namen van kruiden, maar het leek te gaan over: ‘hoe kweek ik kruiden die eigenlijk meer van volle zon houden op een plek in de schaduw?’
Mijn antwoord op die vraag zou zijn: ‘Niet!’.

Mijn hele wijze van tuinieren is gebaseerd op: de juiste plant op de juiste plaats. Als een plant het in mijn tuin niet goed doet, dan kijk ik eerst even na wat ik weet over standplaats (zon, vochtbehoefte), zoek aan de hand daarvan zo mogelijk een geschikter plekje, en als ze daar nog ziek wordt of niet gedijt? Tja, dan beschouw ik dat als een typisch geval van jammer, en besluit dat ik dan maar afscheid moet nemen van het idee die plant in mijn tuin te kunnen houden.

Als je op een beschaduwde plek in je tuin kruiden wil kweken dan zet je daar dus geen Roosmarijn, Lavendel en Tijm neer, maar dan kies je voor schaduwminners. Punt.

Schaduwkruiden in de schaduw!

En er zijn zeker kruiden die van schaduw houden. Zelf heb ik niet echt een ‘schaduw-kruidentuin’, maar wel een schaduwborder waarin ik een aantal kruiden heb staan.
Een kruid waar ik als eerste aan denk voor een tuintje waar nauwelijks zon komt, is Lievevrouwebedstro. Het is ook een heel dankbaar kruid, dat je gemakkelijk als bodembedekker tussen andere schaduwplanten kan kweken.
In diezelfde border staat veel Roomse kervel, waar we in het voorjaar massaal van oogsten voor de eerste lente-kruidensoepjes. Ik zou bijna het Longkruid vergeten, omdat dat intussen al een tijdje niet meer te zien is… maar dat plantje is echt een juweeltje in een (medicinale) kruidenborder, met zijn groen-wit gevlekte bladeren en paarsroze naar blauw verkleurende bloemen. Nog een paar maanden, en dan komt het weer tevoorschijn!
Ook kervel doet het prima in de schaduw.

Mijn muntsoorten staan niet in deze schaduwborder, maar in de ‘muntborder’ (drie keer raden waarom!) die weliswaar ook in de schaduw ligt.

En dan zijn er nog een hele reeks planten die het in de halfschaduw minstens even goed doen als in volle zon. En dan denk ik aan Citroenmelisse (veel lekkerder als ze niet continu wordt drooggestoofd), Engelwortel, Bieslook, Peterselie (kies de Italiaanse met het platte blad), Viooltjes (maarts en driekleurig), Valeriaan.

Je ziet het, er is echt wel keuze genoeg voor een ‘boskruidentuin’.

Misschien moet je in een zonovergoten tuintje dan maar eens een Vlier of een Hazelaar planten, om op die manier de ideale omstandigheden voor je schaduwkruiden te creëren?

Lees ook: Welke kruiden in de kruidentuin? (Kruiden voor een meer zonnige standplaats.)

Deze buttons respecteren je privacy (zie info):
sig

8 reacties op “Kruiden kweken in de schaduw

  1. ‘de juiste plant op de juiste plaats’
    Beter en duidelijker kan het niet gezegd worden. Wie zijn al die mensen toch die zichzelf de duvel aandoen en zich persé problemen op de hals willen halen (om niet te spreken van al het extra werk).

  2. Inderdaad Bart,
    Volgens mij is dat ene zinnetje de sluitsteen van zowel ‘ecologisch’ tuinieren als van ‘tuinieren met weinig tijd’…

  3. Heb even moeten zoeken om dit lijstje terug te vinden, maar hier is het dan: kruiden voor de schaduw.

    Al deze kruiden gedijen op plekken in halfschaduw tot schaduw.

    Alchemilla vulgaris – spitslobbige vrouwenmantel: geneeskruid, thee, eetbare blaadjes
    Alliaria petiolata – look-zonder-look: eetbare blaadjes met lichte looksmaak, voor pesto
    Allium schoenoprasum – bieslook: eetbare stengels, eetbare bloemen, decoratie
    Allium ursinum – daslook: eetbare blaadjes, eetbare bloemen, decoratie, geneeskruid
    Angelica archangelica – grote engelwortel: geneeskruid, smaakgever
    Cimicifuga racemosa – zilverkaars: geneeskruid (hormoonbalans), schitterende schaduwplant
    Crataegus monogyna – eenstijlige meidoorn: geneeskruid, thee
    Eruca vesicaria subsp. sativa – rucola: eetbare blaadjes met nootachtige smaak, voor pesto
    Filipendula ulmaria – moerasspirea: geneeskruid (urinezuur- en zweetdrijvend), thee
    Fragaria moschata – muskaataardbei: eetbare vruchten, blaadjes in thee, geneeskruid
    Fragaria vesca – bosaardbei: eetbare vruchten, thee, geneeskruid
    Galium odoratum – lievevrouwebedstro: schitterende bodembedekker, in drankjes, geur
    Geranium robertianum – robertskruid: geneeskruid
    Geum rivale – knikkend nagelkruid: eetbare wortel, drankjes, geneeskruid, geur
    Geum urbanum – gewoon nagelkruid: geur, eetbare blaadjes, eetbare wortel, geneeskruid
    Glechoma hederacea – hondsdraf: eetbare blaadjes, thee, geneeskruid
    Hedera helix – klimop: geneeskruid voor uitwendig gebruik (cellulitis), bedekt de bodem op moeilijke plekken
    Humulus lupulus – hop: thee, geneeskruid, stengels als basis voor kransen, decoratie
    Lamium album – witte dovenetel: eetbare blaadjes
    Levisticum officinale – lavas, maggiplant: onmisbaar in de keuken
    Malva sylvestris ‘Mauretaniana’ – groot kaasjeskruid: geneeskruid, eetbare blaadjes, eetbare bloempjes, thee
    Melissa officinalis – citroenmelisse: geneeskruid, in drankjes, smaakgever, thee
    Mentha aquatica – watermunt: geur
    Mentha piperita – pepermunt: geneeskruid, smaakgever, thee en drankjes
    Mentha spicata – kruizemunt, groene munt: smaakgever, thee
    Monarda didyma – bergamotplant: eetbare bloemen, geur, thee, knappe plant in combinatie met ruigtekruiden
    Myrrhis odorata – Roomse kervel: onmisbaar in de keuken, eetbare blaadjes, smaakgever
    Petroselinum – peterselie: smaakgever, geneeskruid
    Primula eliator – slanke sleutelbloem: geneeskruid, eetbare bloemen, in gebak en pudding, eetbare blaadjes
    Primula vulgaris – stengelloze sleutelbloem: eetbare bloemen, eetbare blaadjes
    Prunus spinosa – sleedoorn: eetbare vruchten, drankjes, geneeskruid
    Pulmonaria officinalis – gevlekt longkruid: eetbare bloemen, decoratie
    Ribes nigrum – zwarte bes: geneeskruid, thee, eetbare bessen, knoppenmaceraat, geur
    Rosa ‘Roseraie de l’Haye’ – rimpelroos: geur, bottels, kleur- en smaakgever
    Rosa canina – hondsroos: bottels, geneeskruid
    Rumex sanguineus – bloedzuring: eetbare blaadjes, decoratie
    Sambucus nigra – vlier: geneeskruid, drankjes, geur
    Sanguisorba minor – kleine pimpernel: eetbare blaadjes, smaakgever
    Shiso – shiso: eetbare blaadjes, smaakgever
    Solidago virgaurea – echte guldenroede: geneeskruid
    Symphytum officinalis, S. grandiflorum – smeerwortel: geneeskruid voor uitwendig gebruik, nuttige plant voor de tuin
    Urtica dioica – grote brandnetel: geneeskruid, eetbare blaadjes, thee
    Valeriana officinalis – valeriaan: geneeskruid
    Viola odorata – maarts viooltje: geur, kleur- en smaakgever, eetbare bloempjes, decoratie
    Viola riviniana – bosviooltje: eetbare bloempjes, decoratie

  4. Dank je wel Yo, dat is een hele mooie lijst!
    Een aantal van die planten hebben hier in de tuin ook spontaan de haagkant opgezocht:
    РLook-zonder-look had ik aanvankelijk ̩̩n plantje hier in de tuin, maar met zorgvuldig koesteren komt dat nu overal in de tuin voor, vooral in de haagkant.
    – Van klimop zijn in het bos een paar zaailingen opgedoken.
    – Knikkend nagelkruid heeft zich vanuit de schaduwborder naar de haag verspreid
    – Witte dovenetel trekt zich van zon of schaduw niks aan, die groeit overal (en altijd)
    – Robertskruid is vorig jaar in het bos opgedoken, en dit jaar stonden ook een paar planten midden onder de meidoornhaag.
    – het bleeksporig bosviooltje heeft hier een paar jaar op een verschrikkelijk donker plekje gebloeid, was daar spontaan opgedoken, maar jammer genoeg ook even spontaan weer verdwenen.

  5. Dank voor de tips,
    bij mij doet Knopig Helmkruid het ook veel beter in de schaduw en voor het oog en de geur Lelietjes van Dalen.

    Bloemengroeten van Tanja

Reageren niet meer mogelijk