Mariadistel - gebruik

Mariadistel - blad. Milkthistle - leaf. Photo: AnneTanne. Creative Commons license

Mariadistel als groente

Vroeger was de Mariadistel behalve een geneeskruid ook een moesplant, een groente. Dat kunnen we ons nu nauwelijks voorstellen, een plant met zulke taaie, prikkende blaren, dat die nog gegeten werd ook... Toch heb ik al van mensen gehoord, dat ze met een schaar de stekels van de bladeren knippen en die dan eten...
In 'Het grote boek van de vergeten groenten' blijkt trouwens dat vrijwel de gehele plant kan gegeten worden:
- De bladeren kunnen jong rauw in salades worden gegeten (dan dus wel met die stekels weggeknipt veronderstel ik!)
- Oudere bladeren worden gestoofd als spinazie of kardoen.
- De bloemknoppen worden geoogst zoals artisjokken, en de bloembodems worden dan gegeten, die zouden een honingachtige smaak hebben.
- Je kan de wortels oogsten op het ogenblik dat de planten in bloei komen, en die verwerken in stoofschotels. De smaak zou lijken op die van schorseneren
- En tenslotte kan uit de zaden een fijne olie worden geperst, of ze kunnen worden vermalen en het meel kan aan brooddeeg worden toegevoegd.

Tja, ik zou het jammer vinden om de wortels te gebruiken, omdat je dan niet kan genieten van de bloei van de plant, en ook geen zaden krijgt, en de zaden, die zaai ik liever uit (ik heb trouwens nog nooit zo'n grote hoeveelheden geoogst dat ik die in een gerecht zou kunnen toepassen.)... Maar misschien dat ik toch eens een paar bladeren met andere bladgroenten ga meestoven...

Medicinaal gebruik van Mariadistel

Het medicinale gebruik van Mariadistel is volgens mij beter bekend dan die als groente. Medicinaal zijn het dus vooral de zaden die gebruikt worden. De zaden bevatten als belangrijke inhoudstoffen Silymarine (een verzamelnaam voor een mengsel van flavanol-afgeleiden), flavonoïden, wat bitterstoffen, etherische olie en Vitamine E.
Het is vooral dit silymarine dat verantwoordelijk is voor de belangrijkste eigenschap van de Mariadistel, namelijk haar beschermende en herstellende werking op de lever.

Het kruid kan met succes worden ingezet bij leverschade door verschillende toxische stoffen zoals alcohol.
In België zijn op dit ogenblik twee geneesmiddelen geregistreerd als hepatoprotectief, namelijk Legalon en Legalon-sil. Het eerste bevat als werkzame stof het silymarine, het andere bevat enkel silibinine (een van de afzonderlijke stoffen uit het silymarine-mengsel), en beiden zijn vervaardigd uit de zaden van de Mariadistel. (Enkel op doktersvoorschrift verkrijgbaar.)

Vaak wordt gezegd dat silymarine zelfs levercirrhose - een als onomkeerbaar beschouwde aandoening - kan herstellen. Dit laatste is dubieus, wanneer echt sprake is van cirrhose is mariadistel wel in staat de levensduur te verlengen, maar een werkelijk verdwijnen van de cirrhose is niet waarschijnlijk. In de voorstadia is (alcoholische leversteatose - leververvetting) is herstel wel mogelijk, mits gepaard met absolute alcoholstop.
Maar ook - en wellicht is dit het best bekend - bij vergiftiging door de groene knolamaniet (een paddestoel die wel eens met een champignon wordt verwisseld, maar die dodelijk giftig is) is Mariadistel werkzaam. Het silymarine of silibinine wordt in die gevallen intraveneus toegediend, en uit gevalsstudies lijkt aannemelijk dat patiënten die met deze stoffen behandeld worden een grotere overlevingskans hebben.

Het hoeft geen verwondering te wekken dat de medicijnen die ik hierboven noemde, ontwikkeld zijn in Duitsland (een land met toch nog steeds een stevige fytotherapeutische traditie), en dat het gebruik ervan in de VS (waar de medische autoriteiten - nog- terughoudender staan tov kruiden dan in Europa) door de FDA niet is toegestaan. Toch lijkt ook daar de situatie wat te veranderen, en loopt er nu ginds een meerjaren studie naar het effect van (oraal) legalon bij de behandeling van hepatitis.
En recent kwam er een verhaal in het nieuws, over een familie uit Santa Cruz, Californië, waarvan zes leden vergiftigd raakte door het eten van in het wild geplukte paddenstoelen. Voor het eerst hebben artsen toen de toestemming gekregen om - met hoge spoed - Legalon in te voeren vanuit Duitsland. Het hele verhaal, op zijn Amerikaans geschreven en te lezen als een thriller, vind je in de lokale krant.

Zie ook:
De Mariadistel en haar naam
Mariadistel - Silybum marianum

AnneTanne

11 comments to Mariadistel - gebruik

  • Yurtdisi Egitim

    does anyone knows if there is any other information about this subject in other languages?

  • [...] ingaan. Wat de artisjok betreft, dat hoeft allicht geen verder betoog, en over het gebruik van de mariadistel als groente vertelde ik ruim een jaar geleden al, in mijn reeksje over dat kruid. De moesdistel heb ik niet in [...]

  • joanne philips

    wat een leuke site!

    Ga door,

    metvr. groet, joanne

  • Julie Vervoort

    Zeer interessante site! Een vraag: mag mariadistel gebruikt worden tijdens zwangerschap? Hartelijke groet.

  • @Julie Vervoort: Je vind op deze site ook een stukje over kruiden en zwangerschap, en in de lijst van tijdens de zwangerschap te mijden kruiden vind je inderdaad de mariadistel terug, omdat dat kruid toch menstruatiebevorderende eigenschappen heeft.

  • stomme vraag misschien maar waar vind ik de mariadistel? Is het te koop om te planten, is het uberhaupt in belgie te vinden?

    • Ecoflora heeft het in elk geval in zijn assortimentslijst staan. Mariadistel is wel eenjarig, maar als je de plant in zaad laat komen, zaait ie zich over het algemeen gemakkelijk uit. Ik heb alvast elk jaar opnieuw planten in de tuin.

  • C. Manti

    Geachte heer/mevrouw,

    Kun je tijdens de zwangershap Maridistelgebruiken?
    Ik heb mijn eigen huisarts ook gevraagd, maar die wist het ook niet.

    bedankt,

    Manti

    • Er is op dit ogenblik nog geen bewijs van veiligheid of onveiligheid van mariadistel.
      Maar omdat mariadistel oestrogeen-achtige effecten kan hebben, wordt het gebruik ervan voorlopig eerder afgeraden. En zoals je hierboven ook al had kunnen lezen: het kruid heeft ook emmenagoge eigenschappen, en is ook om die reden niet echt aan te bevelen.

  • Cindy

    Hallo
    Verhoog je het risico op het krijgen van borstkanker door dagelijks 40 mg mariadistel in te nemen? Ik spreek hier van uit een toestand waarin er geen borstkanker aanwezig is, kan je dan borstkanker opwekken hierdoor?
    Ik kijk uit naar uw reactie!
    Groetjes!

    • Aan mensen met een voorgeschiedenis van hormoon-gerelateerde kankers (borst~, baarmoeder~, prostaatkanker) wordt afgeraden om melkdistel medicinaal te gebruiken.

      People with a history of hormone related cancers, including breast, uterine, and prostate cancer, should not take milk thistle.

      Source: Milk thistle | University of Maryland Medical Center http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/milk-thistle#ixzz2rbRvbDoK
      University of Maryland Medical Center

      Je mag dit zeker niet begrijpen alsof de plant een niet bestaande kanker kan gaan veroorzaken. Wel is het zo, dat bij iemand met reeds forse risico-factoren (en voorgeschiedenis) enige voorzichtigheid geboden is, omdat mariadistel phyto-oestrogenen bevat.

      Van de andere kant zijn er aanwijzingen, dat melkdistel een zekere bescherming biedt tegen huidkanker.
      Maar

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

CommentLuv badge